"Xóa Magisterium AI"
Matthew Harvey Sanders (Magisterium AI) và Tiến sĩ Marc Barnes (New Polity) tranh luận về câu hỏi: "Người Công giáo có thể trò chuyện với các chatbot AI không?"
Cuộc thảo luận, do Edmund Mitchell dẫn dắt trên Faith & AI Podcast, xoay quanh bài luận gây sốt của Barnes "Delete Magisterium AI." Barnes đã xuất bản bài viết này để đáp lại bài diễn văn gần đây của Sanders tại bài Giảng Mùa Vọng của Guild of Our Lady of Ransom ở London.
Bạn có thể xem toàn bộ buổi tranh luận qua liên kết YouTube. Bạn cũng có thể xem lại phần phát biểu mở đầu của Matthew trong buổi tranh luận ở bên dưới.
Diễn văn khai mạc của Matthew Harvey Sanders
Trước khi bắt đầu, tôi muốn làm rõ một điều.
Cuối cùng thì tôi nghĩ gì về chủ đề này cũng không quan trọng.
Trong thời buổi hoang mang, sự an toàn của chúng ta không nằm ở những lập luận riêng của mình, mà ở việc uốn nắn tư tưởng mình cho phù hợp với tư tưởng của Giáo Hội. Chúng ta phải hướng về Tòa Thánh để tìm sự hướng dẫn trên những biên cương mới mẻ này.
Chính trong tinh thần trung thành này mà tôi xin anh chị em lắng nghe sứ điệp sau đây của Đức Giáo hoàng Leo, được ngài gửi đến Diễn đàn Builders AI trước lễ Giáng Sinh, một cuộc gặp gỡ của người Công giáo nhằm tìm hiểu cách AI có thể được sử dụng để hỗ trợ sứ mạng của Giáo hội.
Sứ điệp của Đức Thánh Cha Lêô XIV: Gửi đến các Tham Dự Viên Diễn Đàn Builders AI
Tôi thân ái gửi lời chào đến tất cả những ai đang tham dự Diễn Đàn Builders AI 2025, được tổ chức tại Đại học Giáo hoàng Gregoriana. Tôi bày tỏ lòng biết ơn đối với các nhà tổ chức và tất cả những người, qua nghiên cứu, tinh thần khởi nghiệp và tầm nhìn mục vụ, đang nỗ lực để các công nghệ mới nổi luôn được định hướng theo phẩm giá con người và thiện ích chung.
Mục tiêu của Diễn đàn là “thúc đẩy một cộng đồng thực hành liên ngành mới, dấn thân hỗ trợ việc phát triển các sản phẩm AI phục vụ sứ mạng của Giáo Hội”, phản ánh một vấn đề quan trọng của thời đại chúng ta: không chỉ là AI có thể làm được gì, mà còn là chúng ta đang trở thành những con người như thế nào qua các công nghệ mình xây dựng. Về điểm này, tôi muốn nhắc rằng trí tuệ nhân tạo, cũng như mọi phát minh của con người, phát xuất từ khả năng sáng tạo mà Thiên Chúa đã trao phó cho chúng ta (x. Antiqua et Nova, 37). Điều đó có nghĩa là đổi mới công nghệ có thể là một hình thức tham dự vào chính hành vi sáng tạo của Thiên Chúa. Vì thế, nó mang một trọng lượng luân lý và thiêng liêng, bởi mỗi lựa chọn trong thiết kế đều diễn tả một cái nhìn về con người. Do đó, Giáo Hội kêu gọi tất cả những người xây dựng AI hãy nuôi dưỡng khả năng phân định luân lý như một phần nền tảng trong công việc của mình — để phát triển những hệ thống phản ánh công lý, tình liên đới và lòng tôn trọng đích thực đối với sự sống.
Những cuộc trao đổi của anh chị em trong hai ngày này cho thấy rằng công việc ấy không thể bị giới hạn trong các phòng thí nghiệm nghiên cứu hay các danh mục đầu tư tài chính. Nó phải là một nỗ lực mang chiều kích sâu xa của Giáo Hội.
Dù là thiết kế các thuật toán cho nền giáo dục Công giáo, các công cụ cho việc chăm sóc sức khỏe đầy lòng trắc ẩn, hay những nền tảng sáng tạo kể lại câu chuyện Kitô giáo với sự chân thật và vẻ đẹp, mỗi tham dự viên đều góp phần vào một sứ mạng chung: đặt công nghệ phục vụ việc loan báo Tin Mừng và sự phát triển toàn diện của mọi người. Sự cộng tác liên ngành như thế hiện thực hóa “cuộc đối thoại giữa đức tin và lý trí” (sđd, 83), được canh tân trong kỷ nguyên kỹ thuật số và khẳng định rằng trí tuệ — dù là nhân tạo hay nhân linh — chỉ tìm được ý nghĩa trọn vẹn nhất trong tình yêu, tự do và tương quan với Thiên Chúa.
Với những tâm tình này, tôi phó thác công việc của Diễn đàn này cho lời chuyển cầu yêu thương của Đức Maria, Tòa Đấng Khôn Ngoan. Ước gì sự cộng tác của anh chị em sinh hoa trái trong một nền AI phản chiếu dự phóng của Đấng Tạo Hóa: có trí tuệ, có tương quan và được hướng dẫn bởi tình yêu. Xin Chúa chúc lành cho những nỗ lực của anh chị em và làm cho chúng trở thành dấu chỉ hy vọng cho toàn thể gia đình nhân loại.
Tại Vatican, ngày 3 tháng 11 năm 2025
LÊÔ PP. XIV
Bức thư đó chính là âm thanh cánh cửa của Giáo hội mở ra với thời đại AI và robot, và chúng ta không thể nói rằng mình đang phục vụ Giáo hội nếu từ chối bước qua cánh cửa ấy.
Đức Thánh Cha vừa nói với chúng ta rằng “đổi mới” trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo Công giáo có thể được hiểu là “tham dự vào hành vi sáng tạo thần linh”. Cụm từ đó đáng để chúng ta phải dừng lại và suy ngẫm.
Nếu công nghệ này là sự phản chiếu của “năng lực sáng tạo mà Thiên Chúa đã trao phó cho chúng ta”, thì đề nghị “xóa bỏ” nó không còn chỉ là một lời phê phán đối với một công cụ nữa. Đó là sự khước từ một ơn gọi.
Tôi hiểu và tôn trọng nỗi sợ mà nhiều người đang có. Mong muốn bảo vệ đức tin trước những thế lực mới bí ẩn mà chúng ta vẫn đang chật vật tìm cách nắm bắt là điều hoàn toàn hợp lý.
Tuy nói vậy, chúng ta cần nhớ ai mới là người chịu trách nhiệm cuối cùng trong việc gìn giữ đức tin.
Điều quan trọng là Giáo Hội thực sự đang yêu cầu chúng ta làm gì. Và Giáo Hội vừa lên tiếng.
Chúng ta đang sống trên một “lục địa số” nơi sự rối ren ngự trị. Ngày nay, khi một người tìm kiếm có câu hỏi về Đức Chúa Trời, họ thường không bước vào nhà thờ; họ gõ câu hỏi vào một ô tìm kiếm.
Trong suốt một thời gian dài, những câu trả lời mà họ tìm được chỉ đến từ các công ty thế tục, mà ưu tiên hàng đầu không phải là trung thành với Tin Mừng và Huấn quyền.
Chúng tôi tạo ra Magisterium AI để khắc phục điều đó. Chúng tôi không tạo ra nó để thay thế người mục tử, mà để giúp dẫn dắt đoàn chiên. Chúng tôi xây dựng nó để khi một người tìm kiếm trong thế giới số gõ cửa, cánh cửa dẫn vào kho tàng đức tin sẽ được mở ra — ngay lập tức và trung thành với giáo huấn.
Bức thư của Giáo hoàng đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện của cuộc tranh luận này.
Ngài không xem công nghệ này là thứ cần phải loại bỏ. Ngài gọi đó là một “nỗ lực mang chiều kích Giáo Hội sâu sắc”. Điều đó có nghĩa đây là công việc của Giáo Hội. Ngài nêu rõ những gì chúng ta phải xây dựng: “các thuật toán phục vụ giáo dục Công giáo” và “những nền tảng sáng tạo kể lại câu chuyện Kitô giáo”.
Đây chính xác là công việc mà chúng tôi đang làm.
Có một sự khác biệt quan trọng giữa sở thích cá nhân và giáo huấn của Giáo Hội. Hoàn toàn không sao nếu bản thân bạn không muốn dùng AI trong một số lĩnh vực của đời sống mình. Nhưng có một khác biệt rất lớn giữa việc nói rằng ‘Tôi không thích điều này’ và tuyên bố rằng ‘Giáo Hội không được làm điều này.’
Rõ ràng Đức Giáo hoàng không yêu cầu chúng ta dừng lại. Ngài kêu gọi chúng ta “nuôi dưỡng khả năng phân định luân lý”. Ngài muốn chúng ta xây dựng các hệ thống AI “thông minh, có tính kết nối và được dẫn dắt bởi tình yêu”.
Nếu chúng ta chạy trốn khỏi công nghệ này, để mượn một ẩn dụ trong Phúc Âm, thì chúng ta đang chôn vùi những tài năng của mình dưới đất.
Nhưng nếu chúng ta lắng nghe Đức Thánh Cha, chúng ta chấp nhận trách nhiệm xây dựng. Chúng ta đón nhận sứ mạng bảo đảm rằng ngay cả trong thời đại AI và robot, các công cụ của chúng ta vẫn “hướng về phẩm giá của con người”.
Nỗi sợ bảo chúng ta phá bỏ. Giáo Hội bảo chúng ta xây dựng.
Cảm ơn bạn.