omni matrice Ecclesia septem diaconi circa Aaram Christi sublimiori gradu, tanquam columna altaris assisterent, etiam non sine aliquo septenarii mysterio. In quo figuratur ut septiformis gratis spiritu fulgentes, sancti sint corpore et spiritu. Hli sunt septem angeli in Apocalypsi tuba canentes (Apoc. VIII). Ili sunt septem candelabra aurea (Apoc. 1). Hi voces tonitruorum (Apoc. iv). Ipsi enim clara voce in modum præconis admonent cunctos, sive ad orandum, sive ad genua flectenda, sive ad psallendum, sive ad legendam, et audiendum verbum. Ipsi evangelizant, ipsi sacramenta Dei dispensant. Sine ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet. Nam sicut in sacerdote consecratio, ita in ministro dispensatio sacramenti. Ipsis, etiam sacerdotibus propter præsumptionem non licet calicem domini in mensa tollere, nisi traditus eis fuerit a diacono. Levita hostias super altare ponunt, ipsi mensam Dontini componunt. Levitæ operiunt arcam testamenti, quia non omnes videre debent aut possunt alta mysteriorum que operiuntur a levitis. Ipsi albis induti vestibus assistunt altari, ut candore vestis munditia vitæ significetur, nitidique ad hostias et immaculati accedant. Tales enim Dominum decet habere ministros, qui nullo carn's corrumpantur contagio, sed perfecta mentis et corporis castitate splendeant. Quales enim diaconi ordinandi sint, Apostolus plenissime docet scribens ad Timothaum (I Tim. II). Nam cum præmisisset de sacerdotum electione, continuo subjunxit ? Diaconos sinitliter irreprehensibiles; hoc est, sine crimine : sieut episcopos pudicos, hic est a libidine continentes : non bilingues, ne turbemt habentes pacem : non multo vino deditos, quia ubi ebrietas, ibi libido et furor dominatur : non turpe lucrum sectantes, ne de colesti militia lucra terrena sectentur. Post hoc subjecit : Hi autem probentur primum ; et sic ministrent nullum crimen habentes. Et hi itaque sicut episcopi ante ordinationem probari debent ; et si digni inventi fuerint, sic demum ad sacrum ministerium admitti. Hi cum ordinantur, solus episcopus manus eis imponit, quia ad ministerium non ad sacerdotium applicantur, ponitur eis orarium, id est stola super sinistrum hemerum ah episcopo, ut hoc agnoscant se accepisse jugum Domini; quo omnia ad sinistram, id est, præsentem vitam pertinentia adversa fortiter tolerent, et divino timori subjiciant. Accipiunt et textum Evangeliorum de manu episcopi, per quem intelligant se esse præcones Evangelii Christi. Nam sicut lectoribus Vetus Testamentum, ita diaconis novum priedicare praceplum est ; præcipue evangelium quod solis ipsis in Ecclesia pronuntiare licet. Ad ipsos pertinet assistere sacerdotibus et ministrare in omnibus que aguntur in sacramentis Christi, in baptismo scilicet in chrismate, in patena et calice. Oblationes etiam inferre et disponere in altari, componere etiam mensam Domini atque vestire, crucem ferre et prædicare Evangelium et apostolum. Ad ipsos quoque pertinet officium precum, et recitatio nominum. Ipsi præmo- nent aures ad Dominum, ipsi hortantur orare. Ipsi clamant, et pacem ipsi annuntiant. Hoc officio usus est Dominus, quando post conam proprio ore et propriis manibus sacramenta confecta dispensavit, el quando apostolos dormitantes ad orationem incitavit, licens : Vigilate et orate ut non intretis in tentationem (Matth. xxVI).

CAP. XII. De presbyteris.

Septiino loco subsequitur ordo presbyterorum, qui in Veteri Testamento a filiis Aaron sumpsit initium. Nam qui tune sacerdotes vocabantur, hi sunt qui nunc appellantur presbyteri, et qui tune dicebantur principes sacerdotum, nunc episcopi nominantur. Presbyteri autem interpretantur seniores, quia seniores Græci presbyteros vocant. Debent enint presbyteri seniores esse in populo Dei ; non tantuni ætate corporis, quantum prudentia morum, et maturitate bonæ conversationis, sicut scriptum est : Senectus venerabilis est, non diuturna, neque annorum numero computata. Cani enim sunt sensus hominis, et atas senectutis vita immaculata (Sap. IV). Distat autem hoc tantum inter pontifices, et hujus temporis sacerdotes, quod solis pontificibus addita est clericorum ordinatio. Basilicarum dedicatio, sacri chrismatis consecratio, manus impositio, es communis super populum benedictio. In aliis autem sacramentis sive scilicet catechizandi, sive bapti - zandi, sive missam celebrandi, et consecrandi cor - poris et sanguinis Christi sacramentum, sive in Ecclesia verbum faciendi, communis est ntrisque dispensatio. Sunnis ergo sacerdotibus supradicta ideirco singulariter reservata sunt, ne cadem prorsasauctoritas potestatis ab omnibus passim vindicata, inferiores erga superpositos insolentes redderet, et soluto obedientia vinculo scandalum generaret. Presbyteri successores et viearii sunt septuaginia discipulorum qui præcedebant Dominum Jesum in omnem civitatem et locum quo ipse erat ventures (Luc. x). Ita quippe presbyteri qui adjutores sunt episcoporum, rudes populo catechizando initiant, baptizando unitati Ecclesie incorporant, et in saeramentis usque ad manus impositionem populo Dei ministrant. Episcopi vero successores sunt apostolorum, qui ex necessitate ad adjutorium et supplementum sui officii, in tanta multitudine populorum regendorum ministerium sibi expetunt sacerdotum. Sicut Moyses in eremo septuaginta viros elegit prudentes, quorum consilio et auxilio multitudinem tantam facilius gubernaret. Sive inferioris sive superioris sint ordinis sacerdotes, id est sive presbyteri sive episcopi, vicem gerunt summi pontificis, dum populos delinquentes ad penitentiam vocant, et orationum suarum medicamento sanant. Unde ApostoIus dieit : Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi, et posuit in nobis verbum reconciliationis. Obsecramusergo pro Christo reconciliamini Deo (II Cor. v). In hoc igitur vice mediatoris funguntur sacerdotes, quod Deum pro peccatis populi exorant, et poentlentes absolvendo reconciliant. Quapropter cos- venit ut tanquam boni mediatores inter homines el Deum, et præcepta Dei ad populum deferant, veritatem prædicando, et preces populi Deo offerant pro peccatoribus intercedendo. Mediator autem, ut ait Apostolus, unius non est (Galat. 111), quia discordes reconciliare non potest, qui utrinque societatis pace, et amicitia vinculo concors non est ; sed idcirco sacerdotes cum Deo pacem habere per eminentiam sanctitatis, et cum proximis concordiam servare debent, per affectum compassiones. Quales ergo debeant esse presbyteri Apostolus seribens ad Titum insinuat, dicens : Hujus rei gratia reliqui te Cretæ, ut constituas per civitales presbyteros quemadmodum tibi disposni. Si quis sine crimine est, unius uxoris vir habet filios fideles, non in accusatione luxurice, aut non subditos. Oportet enim episcopum esse sine crimine (Tit. 1). Qua sententia ostendit etiam presbyteros sub episcoporum nomine taxari. Unde et ad Timotheum de ordinatione episcopi et diaconi scribit de presbyteris tacens, quos sub nomine episcoporum intelligendos reliquit. Quapropter tales etiam in Ecclesia presbyteros constituendos esse, sicut episcopos, et Apostolus asserit, et canones apostolicam auctoritatem secuti testantur. Presbyteri cum ordinantur; episcopo eos benedicente, et manus super capita eorum tenente, omnes presbyteri qui præsentes sunt manus juxta manum episcopi super capita eorum levant, et Spiritum sanctum super eos qui ordinantur invocant. Unguntur presbyteris manus sicut episcopis, ut cognescant se hoc sacramento gratiam consecrandi acciperc, et opera misericordia erga omnes pro viribus exercere debere. Unctio capitis specialiter ad episcopum pertinet, ut intelligat se vicarium illius esse de quo scriptum est : Unxit te Deus, Deus tuus oleo lætitia (Psal. XLIV). Hi post invocationem sancti Spiritus stolam super utrumque humerum accipiunt, qua in modum sustentaculorum dextrum Jatus munit et sinistrum, ut ex hoc intelligant se per arma justitia a dextris et a sinistris esse munitos, ut eos nec adversa frangant, nec prospera extollant. Accipiunt et calicem cum vino, et patenam cum hostiis de manu episcopi, quatenus his instrumentis potestatem se accepisse agnoscant, placabiles Deo hostias offerendi. Ad ipsos pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altario Dei conficere, orationes dicere, et benedicere dona Dei. Hoc officio usus est Dominus noster Jesus Christus, quando post conam panem et vinum in corpus et sanguinem suum commutavit, ut in memoriam sua passionis idem facerent discipulos moriens instituit. Hoc quoque excellenter officium implens exhibuit, quando ipse sacerdos et hostia seipsum in arca crucis propter peccata generis humani obtulit, et proprium sanguinem sancta æterna ingrediens celestia et terrena pacificavit. In quo apparet quanta sit excellentia sacerdotalis officii, per quod quotidie in altari passio Christi celebratur, et reus quisque a peccatis conversus Deo reconciliatur. Quibus omnibus de sacerdotali officio breviter pertractatis admonendi sunt Christi sacerdotes, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, sic excellant vita sanctitate, ut plebs eis commissa atque eorum disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat.

CAP. XIII. De episcopis.

Sacri canones definiunt nullum in episcopum eligendum, nisi qui prius in sacris ordinibus religiose fuerit conversatus. Sacros autem ordines diaconatus et presbyteratus tantum appellandos censent ; quia hos solos primitiva legitur Ecclesia habuisse, et de his solis præceptum habemus apostoli. Subdiaconos tamen quia et ipsi sacris altaribus administrant, opportunitate exigente in episcopos eligi concedunt. Sed rarissime et ipsum non sine Romani pontificis sive metropolitani licentia ; si tamen spectatæ sit religionis, et probabilis scientia. Ad episcopum specialiter pertinet basilicarum consecratio, unctio altaris, et confectio chrismatis, manus impositio, et communis super populum benedictio. Ipse prædicta officia et ordines ecclesiasticos distribuit , ipse sacras virgines benedicit. Dum enim præcessit unasquisque in singulis, iste præordinator est in cunctis. Nullus episcopus alium in episcopum sine metropolitani consensu consecrare debet, nec metropolitanus ordinare episcopum nisi tribus ad minimum episcopis præsentibus, aliis omnibus qui in eadem provincia sunt episcopis assensum dantibus. Cum vero ordinatur, duo episcopi ponunt et tenent Evangeliorum codicem super capni, et super verticem ejus, et uno super eum fundente benedictionem, reliqui omnes episcopi qui adsunt manibus suis caput ejus tangunt. Ungitur autem sacra unctione caput ejus, quia omnis sanctificatio constat in Spiritu sancto, cujus virtus invisibilis in ipsa chrismatis sancti unctione, et significatur, et confertur. Ordinando autem pontifex manum imponit. Evangelicam vero lectionem diaconus Jegit ; confirmationis autem epistolam notarius scribit. Denique et ordinator et ordinalus in ipsa ordinatione uterque missam celebrare debet. Et haec quidem forma consecrandis pontificibus a sanctis Patribas tradita est.

CAP. XIV. De archiepiscopis.

Sed quando archiepiscopus electus ordinandus fuerit, omnes ejusdem provincia episcopi ad sedem metropolitanam convenire debent, ut ab omnibus ipse ordinetur. Oportet enim ut ipse qui illis omnibus præesse debet, ab omnibus illis eligatur et ordinetur, alioquin cassa judicatur consecratio. Statutum est autem ut archiepiscopus intra tres menses consecrationis sua ad fidem suam exponendam et pallium suscipiendum ad apostolicam sedem mittat, quod amplius habere episcopo dignoscitur. Archiepiscopus enim episcopis præest. et pallium portat.

CAP. XV. De summo pontifice.

Quia sedes apostolica cunctis in orbe terrarum

Zijbalk in-/uitklappenMagisterium AIMagisterium AI

Magisterium AI

Log in voor meer gebruik en functies

Operum Pars II. — Dogmatica: De sacramentis Christianae fidei (Second Part of Works — Dogmatics: On the Sacraments of the Christian Faith)

Magisterium AI
Magisterium AI