OSV Talks: AI at ang Trabaho na Nananatili

OSV Talks, mula sa OSV Institute for Catholic Innovation, inilabas ang talumpati ni Matthew Harvey Sanders noong Martes, 3 Nobyembre 2026. Ang tunay na krisis ng artipisyal na talino ay hindi na ang mga makina ang kukuha ng ating trabaho, sabi niya sa madla: ito ay ang pagbabalik sa atin ng ating oras, at walang nagturo sa atin kung ano ang gamit ng oras. Sa "AI and the Work That Remains" inilatag niya ito sa tatlong bahagi: pagkabahala, layunin, at pakikipag-isa, at nagtatapos sa mga gawaing hindi kailanman magagawa ng mga makina. Basahin ang buong talumpati sa ibaba.

Isipin natin ang umaga na nauubos ang trabaho.

Nagising ka, at wala kang dapat puntahan.

Walang shift. Walang biyahe. Walang inbox. Ang mga makina ang bahala.

Sa simula, parang bakasyon. Pero nagtatapos ang mga bakasyon. Ito ay hindi.

Sa buong buhay mo, hiniling mo ang mas maraming oras. Ngayon, ito na ang lahat ng mayroon ka.

Ito ba ay isang panaginip, o isang bangungot?

Gumagawa ako ng artipisyal na talino para sa Simbahang Katolika, at naniniwala akong darating ang umagang iyon.

Sa loob ng sampung taon, pinanood ko ang mga makina na natututo ng mga bagay na ipinangako sa atin na tanging mga tao lamang ang makakagawa. Magbasa. Mag-isip. Sumulat. Mag-diagnose. Magbigay ng aliw.

Saan man ako magpunta, tinatanong ako ng mga tao ng parehong tanong: darating ba ito para sa aking trabaho?

Ang tapat na sagot ay, oo. Maraming trabaho. At mas maaga kaysa sa ating inaasahan.

Si Demis Hassabis, na namumuno sa isa sa mga dakilang laboratoryo ng AI sa mundo na tinatawag na Google DeepMind, ay nagsasabing ang pagbabago na dinudulot ng AI ay maaaring sampung beses na mas malaki kaysa sa Rebolusyong Industriyal, at darating ng sampung beses na mas mabilis.

Hindi siya nagkakamali. Isipin mo kung ano ang ibig sabihin nito.

Ang Rebolusyong Industriyal ay muling bumuo ng trabaho, pamilya, mga lungsod, at pang-araw-araw na buhay, at tumagal ito ng higit sa isang siglo.

Ngayon isipin mo ang isang bagay na mas malaki, na pinagsama sa loob ng isang dekada.

Isang manggagawa sa bodega ang nagtuturo sa robot na papalit sa kanya, sa pamamagitan lamang ng paggawa ng kanyang shift.

Isang bookkeeper ang nanonood habang ang software ay gumagawa sa loob ng ilang minuto ng mga bagay na inabot siya ng dalawampung taon upang matutunan.

Isang estudyante ang nagtataka kung ang degree na patuloy niyang binabayaran ay nag-expire na.

Ngunit ang takot sa ilalim ay hindi talaga na ang mga makina ay magiging mas matalino kaysa sa atin. Ito ay ang isang mundo na puno ng mga henyong makina ay maaaring walang natitirang puwang para sa atin.

Kailangan pa ba ako?

Ang tunay na krisis ng artipisyal na talino ay hindi na ang mga makina ang kukuha ng ating trabaho. Ito ay ang pagbabalik sa atin ng ating oras, at walang nagturo sa atin kung ano ang gamit ng oras.

Ang Simbahan ay sumasagot sa tanong na iyon sa loob ng dalawang libong taon. Ibig sabihin, siya ay magiging mas kinakailangan, hindi mas kaunti.

Pahintulutan mo akong ipakita sa iyo kung paano sa tatlong galaw: pagkabahala, layunin, at pakikipag-isa.

Una: pagkabahala.

Ang pagkabahala tungkol sa panahon ng AI at Robotics ay hindi hangal.

Sa karamihan ng kasaysayan, ang pangangailangan ang nagbigay ng ritmo sa buhay. Ang gutom ang nagpadala sa atin sa pangangaso. Ang panahon ang pumilit sa atin na bumuo ng mga kanlungan. Ang kaligtasan ay humiling sa atin na bumuo ng mataas na pader.

At dahil ang trabaho ay kinakailangan, ito ay naging higit pa sa simpleng kaligtasan. Ito ay naging pagkakakilanlan: ang sagot na ibinibigay natin kapag may nagtanong, "Sino ka?"

Ngayon ang mga makina ay nagpapaluwag ng sinaunang ugnayan sa pagitan ng paggawa at kaligtasan. Tayo ay pumapasok sa unang panahon ng post-scarcity.

Kaya ang pinakamalalim na panganib ay hindi kawalan ng trabaho. Ito ay ang milyun-milyong tao na binigyan ng walang silbi na oras, sa isang kultura na nagturo sa kanila na punan ang bawat katahimikan ng isang screen.

Tanungin ang sinumang pastor tungkol sa lalaking nagretiro pagkatapos ng apatnapu't limang taon, malusog, malaya, at sa wakas ay nagpapahinga, at isang taon mamaya ay naging estranghero sa kanyang sarili, dahil wala nang nangangailangan sa kanya sa alas-siyete ng umaga.

Bigyan ang mga tao ng oras na walang layunin, at hindi sila umaakyat pataas. Madalas silang napapadpad sa kung ano ang pinakamadali, pinakamalakas, at pinakamalapit sa kamay.

Pagkagambala muna. Pagkatapos ay paghihiwalay. Pagkatapos ay adiksyon. Pagkatapos ay kawalang pag-asa.

Iyan ang dahilan kung bakit hindi maaring ituring ng Simbahan ang AI bilang isang paksa para sa mga espesyalista. Ang mga epekto nito ay hindi mapupunta sa mga laboratoryo. Ito ay mapupunta sa mga upuan.

Ngunit sa kabutihang palad, ang pagkabahala ay hindi ang huling salita.

Pangalawa: layunin.

Sa loob ng mga siglo, ang trabaho ang nagsabi sa atin kung saan pupunta, ano ang gagawin, at bakit tayo mahalaga.

Kung ang trabaho ay tumigil sa pagsagot sa mga tanong na iyon, kinakailangan ng Simbahan na ibalik ang isang mas matandang katotohanan: ang mga tao ay hindi ginawa upang magprodyus lamang. Ginawa tayo upang tumanggap ng buhay bilang isang regalo, at ibalik ito sa pag-ibig.

Nang ang Diyos ay naging tao, maaari sana siyang dumating sa kapangyarihan sa gitna ng isang imperyo. Sa halip, ginugol niya ang tatlumpung taon sa isang workshop sa nayon, gumagawa ng mga bagay gamit ang kanyang mga kamay. At ang Ebanghelyo ay nagbibigay sa mga nakatagong taon ng isang pangungusap: Si Jesus ay lumago sa karunungan, at sa biyaya sa Diyos at mga tao.

Kung ang isang buhay ng tao ay susukatin sa output, ang mga taong iyon ay tila nasayang. Alam ng Diyos na hindi sila nasayang.

Si Josef Pieper, ang dakilang pilosopo ng libangan ng Katoliko, ay nag-iwan sa atin ng babala. Ang libreng oras sa kanyang sarili ay hindi tayo nagbabalik.

Alam ng sinumang nawalan ng isang gabi sa isang telepono iyon.

Ang oras ay nagbabalik sa atin kapag ibinibigay natin ito sa isang bagay na mas mataas sa ating sarili: sa pagsamba, sa pagkakaibigan, sa pagmumuni-muni.

Kahit ang pop culture ay alam ito. Ang Star Trek ay nagbigay sa atin ng Data, isang android na kayang lumampas sa pag-iisip, sa paggawa, sa bawat tao sa sasakyang pangkalawakan. At walang nakakaalala sa kanya para doon. Naalala natin siya dahil ginugol niya ang buong buhay niya sa pag-abot sa mga bagay na dumarating lamang sa pagiging tao: isang biro, isang pagkakaibigan, isang anak na babae, isang pusa, isang sakripisyo. Ang nais niya ay isang buhay.

Nagtayo tayo ng mga makina upang palayain tayo mula sa pagod. Ngayon, kinakailangan ng Simbahan na sanayin ang mga tao na alam kung para saan ang kalayaan.

Iyan ang natitirang gawain.

Gumugol ako ng mga taon sa paggawa ng mga kasangkapan tulad ng Magisterium AI, inilalagay ang kayamanan ng Simbahan, ang karunungan na minsang nakatago sa mga archive at sinaunang wika, sa loob ng abot ng sinuman sa mundo. Dahil ang ilan sa mga tanong na itinutype ng mga tao sa isang makina ay talagang mga panalangin. At ang isang panalangin ay nararapat sa isang mas tunay na sagot kaysa sa pinakamahusay na hula ng isang chatbot.

Naniniwala ako sa gawaing iyon. At ito ay nagturo sa akin ng isang nakababasag na aral.

Ang impormasyon ay hindi pagbuo.

Ang isang kasangkapan ay maaring ipasa sa iyo si Augustine. Hindi nito maaring gawing ikaw si Augustine.

Isang sibilisasyon na malapit nang magmana ng higit na libreng oras kaysa sa dati nitong nalalaman ay hindi nangangailangan ng mas malaking suplay. Kailangan nito ng mas malalim na balon.

At ang Simbahan ang bukal ng buhay: dalawampung siglo ng mga lalaki at babae na natutong at naging saksi kung ano ang layunin ng panahon.

Ang takot, ang kalungkutan, ang pagnanais na maging kapaki-pakinabang at mahal at mapatawad: wala sa mga ito ang bago.

Naranasan ito ng mga santo.

Nanalangin ang Simbahan sa pamamagitan nito.

Pumasok si Cristo dito.

Pangatlo: komunyon.

Tandaan ang aral na iyon: ang impormasyon ay hindi pagbuo.

Maaaring dalhin ng AI ang isang tao sa hangganan ng karunungan ng Simbahan. Hindi nito siya maaring dalhin sa loob.

Hindi nito siya maaring ipanalangin. Hindi nito siya maaring patawarin. Hindi nito siya maaring mahalin. At hindi nito siya maaring bigyan ng sakripisyo.

Hindi kailanman naniwala ang Kristiyanismo na maaari mong iligtas ang isang tao mula sa distansya.

Ang Salita ay naging laman.

Ang sagot ng Diyos sa sangkatauhan ay hindi impormasyon. Ito ay isang tao.

Kaya ang sagot sa AI ay hindi lamang dapat mas magandang teknolohiya, kahit na mas magandang teknolohiyang Katoliko. Dapat itong maging isang lugar. Isang tao. Isang parokya na sapat ang lakas upang ibalik tayo sa tunay.

Isang parokya, alam ko kung gaano kaliit ang tunog ng salitang iyon. Pinayagan nating lumiit ito sa isang oras sa isang linggo at isang gusaling pinapanatili natin.

Ngunit para sa karamihan ng kasaysayan ng Kristiyanismo, ang parokya ang naging lugar kung saan natutunan ng sangkatauhan kung paano maging tao. Dito pinangalanan ang mga sanggol, pinagpala ang mga ikakasal, pinatawad ang mga kasalanan, binasag ang tinapay, inialay ang mga panalangin, ibinahagi ang kawanggawa, at dinala ang mga patay sa kanilang pahingahan.

Walang isa sa mga gawaing iyon ang kailanman magiging pag-aari ng isang makina.

Iyon ang dapat nitong maging muli. Isang lugar kung saan ang oras ay iniayos para sa Diyos. Isang lugar kung saan ang isang taong nakakaramdam ng kawalang silbi ay tinitingnan sa mata at sinasabihan ng katotohanan: kailangan ka, at binigyan ka ng Diyos ng isang espesyal na bagay na maiaalok sa iba.

Hindi tayo nilikha upang umupo nang nag-iisa sa mga komportableng silid, na pinasaya hanggang sa tayo'y mamatay.

Tayo ay nilikha para sa isang lugar sa mesa, isang kamay sa atin, isang pangalang kilala, at isang gawain na nagbibigay ng biyaya sa iba bukod sa ating sarili.

Iyan ang ibig sabihin ng Simbahan sa komunyon.

At sa tagsibol na ito, nagsalita ang Simbahan. Inilathala ni Pope Leo XIV Magnifica Humanitas, ang kanyang encyclical para sa panahon ng artipisyal na intelihensiya, isang daan at tatlumpu't limang taon mula sa araw na nakilala ng Rerum Novarum ang unang panahon ng makina. Sa loob nito, tinutukoy niya ang ating pagpili gamit ang dalawang lungsod mula sa Bibliya: Babel at Jerusalem.

Ang Babel ay tao na nagtatayo: isang tore upang maabot ang langit sa ating sariling kakayahan, upang gawing dakila ang ating sariling pangalan.

Pinangalat ng Diyos ang mga tagabuo nito sa isang libong wika, at mula noon ay nag-uusap tayo na hindi nagkakaintindihan.

Ang Jerusalem ay ang Diyos na bumababa upang manirahan sa Kanyang bayan. Sa Pentecostes, sa Jerusalem, bawat bansa ay nakarinig ng iisang Ebanghelyo, bawat isa sa kanilang sariling wika.

Ang pinangalat ng Babel, tinipon ng Jerusalem.

Ang tanong ng ating panahon ay hindi kung tayo ay magtatayo ng makapangyarihang bagay. Tayo ay magtatayo. Ang tanong ay kung ano ang ating itatayo at bakit: isa pang tore para sa ating sariling pangalan, o isang katedral na itinayo para sa Kanyang kaluwalhatian.

Ibinigay sa atin ng Santo Papa ang ating gawain sa isang simpleng parirala: "ang ating nakabibiting tungkulin ay manatiling lubos na tao."

Ang dignidad ng tao, paalala niya sa atin, ay hindi nakasalalay sa kakayahan, kayamanan, o posisyon. Kung ang ating halaga ay nakasalalay sa pagiging produktibo, ang makina ay nagmumukha sa atin na kahiya-hiya. Kung ang ating halaga ay nagmumula sa Diyos, walang makina ang makakapagpababa nito.

Ngunit ang dignidad lamang ay hindi sapat upang punan ang isang araw. Kailangan ng isang tao ng isang tawag.

Ang trahedya ng isang mundo na walang trabaho ay hindi ang kakulangan ng trabaho na dapat gawin. Ito ay ang mga tao na hindi kailanman tinuruan ang pagkakaiba sa pagitan ng paglipas ng oras at pag-aalay nito.

Kaya narito ang gawain.

Ang unang bagay na tinawag ng Diyos na banal ay hindi isang templo o bundok. Ito ay isang araw.

At mula noon, ang Simbahan ay patuloy na ginagawa ang parehong bagay sa oras: ginagawang mga pagdiriwang ang mga araw, mga linggo sa mga panahon, mga oras sa panalangin.

Ngayon ang parokya ay dapat maging isang paaralan ng oras, nagtuturo sa atin kung ano ang dapat gawin sa ating mga oras na ginawa ng Diyos sa araw na iyon.

At ang banal ay hindi nangangahulugang solemne. Ang isang banal na oras ay isang oras na may pag-ibig dito: isang taong kilala, isang taong tinulungan, isang bagay na ibinigay, isang taong ipinagdasal. Ang mga oras na iyon ay hindi tila walang laman. Sila ang mga oras na talagang nais natin.

Kaya buksan ang mga simbahan. Panatilihing nakabukas ang isang kumpisal. Hayaan ang pagsamba na muling turuan tayo ng katahimikan. Ibalik sa mga pamilya ang kanilang Linggo. Ilayo ang mga telepono sa hapunan. Ipadala ang mga kabataan na makipag-usap sa mga matatanda. Pansinin ang mga nag-iisa bago sila mawala.

Itayo kahit ang ating teknolohiya bilang isang pintuan, hindi isang destinasyon, kaya ang sukat ng isang Katolikong AI ay hindi kailanman kung gaano katagal ka manatili, kundi kung saan ka pupunta kapag nakuha mo na ang iyong sagot.

At itanong sa bawat sambahayan ang dalawang tanong. Ano ang ibinigay sa iyo ng Diyos upang ialay? Anong pasanin ang iyong dinadala na maaari naming tulungan kang dalhin?

Ganyan ang paraan kung paano humihinto ang isang parokya sa pagiging isang lugar na pinupuntahan ng mga tao, at nagiging isang lugar kung saan kailangan ang mga tao.

Iyon ay hindi isang programa. Iyan ang hitsura ng ebanghelisasyon kapag ito ay naging isang paraan ng pamumuhay.

Ang Panahon ng AI at Robotics ay pinipilit na ilantad ang tanong na itinayo ng Simbahan upang sagutin: para saan ang buhay ng tao?

At ang kanyang sagot ay hindi nagbago.

Ang buhay ng tao ay hindi para sa produksyon, o pagkonsumo, o kasiyahan.

Ito ay para sa kabanalan, para sa pakikipag-isa, para sa regalo.

Kaya't hindi ko tinitingnan ang darating na may takot. Ang Simbahan ay nakatayo sa dulo ng isang mundo noon. Nang bumagsak ang Roma, tumugon siya sa pamamagitan ng mga monasteryo. Nang umusbong ang mga pabrika, tumugon siya sa pamamagitan ng Rerum Novarum.

Tuwing may panahon na nagtatanong kung ano ang layunin ng isang tao, ang sagot ng Simbahan ay lumampas sa panahon na nagtanong.

Kung ang mga makina ay kumukuha ng higit pang pagod, kung gayon tayo ay malaya na gawin ang mga gawaing hindi kailanman magagawa ng mga makina.

Kung ang sangkatauhan ay malapit nang maibalik ang kanyang oras, kung gayon ang Simbahan ay dapat gawin dito ang palagi niyang ginagawa: gawing banal ito.

Iyan ang gawain na nananatili.

Kailangan pa ba ako?

Oo.

Hindi bilang isang yunit ng produksyon. Hindi bilang isang bahagi ng makina. Hindi bilang isang mamimili na naghihintay na aliwin.

Kailangan ka bilang isang anak, isang anak na babae, isang kaibigan, isang kapitbahay, isang disipulo.

Kailangan ka dahil ang pag-ibig ay nangangailangan pa rin ng mga kamay. Ang awa ay nangangailangan pa rin ng isang mukha. Ang Ebanghelyo ay nangangailangan pa rin ng mga saksi.

At ang Diyos ay patuloy na tumatawag sa mga tao, hindi sa mga makina, upang maging mga santo.

Ang sagot sa Panahon ng AI at Robotics ay isang simpleng panalangin: Panginoon, ako ay maglilingkod, tulungan mo akong maging kapaki-pakinabang.